ادامه معرفی مراجع قضایی برای اطلاعات غیر حقوقی ها
✍دکتر علی سهرابزاده ؛ وکیل دادگستری ؛ مدرس دانشگاه
در پست قبلی مواردی راجع به دادسرا بیان شد….
دادسرا با مدیریت دادستان اداره میشود، چند نفر بازپرس و دادیار تحقیقات مقدماتی را بر عهده دارند( بازپرس بصورت مستقل و دادیار تحت مدیریت دادستان) ….
تحقیقات مقدماتی برخی از جرائم الزاما توسط بازپرس انجام میشوند( قتل،قطع عضو، آدم ربایی و….) اما تحقیقات مقدماتی برخی دیگر توسط دادیاران اما زیر نظر دادستان انجام میشود….
بازپرس از تفهیم اتهام به متهم و توجه به شواهد و قراین موجود، قرار تأمین قضایی صادر میکند ( قرار وثیقه، کفالت، وجه التزام و…) صدور این قرارها برای این است که بازپرس مطمئن شود هر زمان لازم بود متهم را به دادسرا احضار کند، وقتی قرار وثیقه صادر میکند یعنی شخص ثالثی در دادسرا ضمانت میکند که اگر متهم در زمان لازم خود را معرفی نکرد مال موضوع وثیقه ضبط شود، یا از حقوق کفیلی که کارمند دولت بوده و فیش حقوقی و حکم کارگزینی خود را ارائه داده است کسر شود…..
پس از تفهیم اتهام تحقیقات آغاز میشود و با دستور بازپرس برخی اقدامات به ضابطان دادگستری ( نیروی انتظامی) واگذار میشود …..
برای شناسایی متهمین اقدامات لازم انجام میشود، آلات جرم توسط کارشناسان بررسی میشوند و…..تا پایان تحقیقات با نظر بازپرس در صورتی که مجرمیت متهم محرز باشد قرار جلب به دادرسی و پس از آن کیفرخواست از سوی دادستان تنظیم میشود و پرونده بری محاکمه و صدور رای به دادگاه صالح ارسال میشود ……
۱_ دادستان بعنوان مدعی العموم و نماینده جامعه در راستای احقاق حقوق مردم و اعاده آسایش و امنیت از دست رفته و بی نظمی ایجاد شده با جرایم ارتکابی از سوی مجرمین، آنها را تا زمان دستگیری تعقیب میکند …..
۲_ در صورتی که ارتکاب جرمی در مکانی از طریقی به دادستان اعلام شود در صورتی که دلیلی بر کذب بودن آن خبر نباشد دادستان سریعا خود را به آن محل برای تعقیب متهم میرساند ….
۳_ در صورتی که تولید کننده ای در تولید کالا و …..تخلفی مرتکب شود یا به بهداشت عمومی خسارت وارد کند و یا فروشنده ای کالایی را گران بفروشد و یا سازمانی خدمات خود را به صورت قانونی انجام ندهد و یا در نظم جامعه اخلالی ایجاد شود و یا کسی با عمل خود باعث رعب و وحشت جامعه شود و …..دادستان سریعا در راستای حفظ حقوق مردم و پیشگیری از وقوع جرم و دستگیری متهمین اقدام میکند……
_بازپرس بعنوان قاضی دادسرا اما مستقل اقدام به بررسی و تحقیق میکند، رسیدگی بازپرس مستقل از موقعیت دادستان است و دادستان نمیتواند نسبت به نحوه رسیدگی ایشان دخالت کند اما در مواردی تکمیل تحقیقات و یا تحقیقات انجام شده از سوی دادستان به بازپرس اعلام میشود و مکلف به انجام آنها بوده ولی در برخی موارد در صورت اختلاف نظر بین بازپرس و دادستان موضوع برای حل اختلاف به دادگاه صالح ارجاع میشود …..
_دادیاران دادسرا تحت مدیریت و دستورات دادستان تحقیقات مقدماتی را انجام میدهند و قرارهایی که ایشان صادر میکنند الزاما می بایست با تایید دادستان باشد ….
دادیار هم تحقیقات مقدماتی را مثل بازپرس در خصوص پرونده هایی که به ایشان ارجاع میشود انجام میدهند اما تمامی قرار های آنها با تایید دادستان است ….
_برخی از دادیاران تحقیقات مقدماتی انجام میدهند برخی در سمت معاونت دادستان برخی اعمال دادسرا را انجام میدهند، برخی مدیریت اجرای احکام کیفری بر عهده دارند، برخی ناظر زندان هستند و وضعیت زندانیان و مرخصی و ……بر عهده دارند، …..
پس بصورت خلاصه: دادسرا مرجعی است که کشف جرم و تعقیب متهم و کشف آلات جرم و تحقیقات مقدماتی بر عهده دارد، پس از صدور کیفرخواست پرونده به دادگاه صالح برای محاکمه و صدور کیفر ارجاع میشود ، اما پس از قطعیت حکم، مجددا پرونده برای اجرای حکم و مجازات مجرم به دادستان ارجاع میشود، زیر نظر دادستان حکم اجرا میشود
(ادامه دارد….)