◀رانندگی بدون گواهینامه جرم است

🔸هر کس که بدون گواهینامه رسمی، به رانندگی یا هدایت وسایل نقلیه موتوری که مستلزم داشتن پروانه مخصوص است، اقدام کند و نیز شخصی که به موجب حکم دادگاه، از رانندگی وسایل نقلیه موتوری ممنوع است، اگر به رانندگی وسایل مزبور مبادرت کند، عمل وی مستوجب مجازات خواهد بود.

🔸بر اساس قانون، این فرد برای مرتبه نخست به حبس تعزیری تا دو ماه یا جزای نقدی تا یک میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم می‌شود و اگر این عمل را تکرار کند، به دو تا ۶ ماه حبس محکوم خواهد شد.

🔸در صورتی که رانندگی بدون گواهینامه منجر به قتل شود، تغییری در ذات جرم قتل غیرعمد ناشی از تخلفات رانندگی، ایجاد نمی‌شود و به هر حال قتل مذکور، قتل شبه عمد و مشمول قانون مجازات اسلامی (بخش تعزیرات) خواهد بود زیرا در رانندگی بدون پروانه منجر به قتل نیز، قصد نتیجه یا همان قصد قتل، مفقود است.

🔸اما مرتکب علاوه بر پرداخت دیه کامل مرد یا زن از باب تعزیر، به حبس ناشی از قتل عمد موضوع قانون مذکور محکوم می‌شود و نیز به موجب قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۹۲، مکلف به پرداخت جزای نقدی نیز است.

🔸عدم تمدید به‌موقع گواهینامه رانندگی
چنانچه کسی پروانه رانندگی خود را به‌موقع تمدید نکرد، در صورت رانندگی مرتکب جرم شده است و چنین شخصی دو مسئولیت دارد؛ نخست اقدام نکردن به‌موقع برای تعویض، که مشمول جریمه خاص است و دوم نیز اینکه رانندگی بدون در اختیار داشتن گواهینامه معتبر، در حکم رانندگی بدون داشتن گواهینامه است و فرد مرتکب نیز، فرد فاقد گواهینامه محسوب می‌شود.

📍در قتل غیرعمد ناشی از تخلفات رانندگی، مجازات قصاص وجود ندارد و تنها مجازات تعیین حبس تعریزی و جزای نقدی، در صورت مطالبه اولیای دم در نظر گرفته شده است.

⚖️به طور مثال کسی که در گذشته، بدون عینک مجاز به رانندگی بوده و هم‌اکنون با ضعف بینایی مواجه شده یا دچار عارضه یا نقص عضوی شده باشد که باید با خودرویی خاص رانندگی کند، در صورت اقدام به رانندگی با استفاده از گواهینامه قبلی خود، فاقد گواهینامه تلقی می‌شود.

🔸نداشتن گواهینامه، دلالت بر تقصیر راننده ندارد
فردی که برای رانندگی وسایل نقلیه موتوری، گواهینامه رسمی ندارد، در صورتی که اقدام به رانندگی کند و منجر به قتل دیگری شود، مقصر محسوب نمی شود

صرف نداشتن گواهینامه، دلالت بر تقصیر راننده ندارد و همانطور که داشتن گواهینامه نیز دلالت بر عدم‌تحقق بی‌احتیاطی یا بی‌مبالاتی از سوی راننده ندارد و این موضوع بر عهده مرجع قضایی است که با ارجاع به کارشناس و بررسی شرایط و اوضاع و احوال پرونده دریابد که چه کسی در وقوع حادثه مرتکب تقصیر شده است، چنانچه برای مقام قضایی ثابت شود که فرد بدون گواهینامه مقصر حادثه بوده، برابر قانون مکلف است مجازات وی را تشدید کند.

🔸محرومیت موقت از رانندگی به عنوان مجازات تکمیلی
قاضی می‌تواند به عنوان مجازات تکمیلی، مجرم را به مدت یک تا پنج سال از حق رانندگی یا تصدی وسایل موتوری محروم کند.

در قتل غیرعمد ناشی از تخلفات رانندگی، مجازات قصاص وجود ندارد و تنها مجازات تعیین حبس تعریزی و جزای نقدی، در صورت مطالبه اولیای دم در نظر گرفته شده است.